De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice heeft in de nucleaire strijd met Iran een scherpere toon aangeslagen. In een toespraak woensdagavond in Chicago bedreigde zij de overheid in Teheran -net zoals destijds Bagdad voor de Irakoorlog- met een “coalitie van bereidwilligen”, indien de VN-Veiligheidsraad het niet over een vastberaden optreden eens wordt.

Volgens politieke analisten wijzen de vage bedreigingen van Rice eerder op een spoorbare radeloosheid in Washington dan op een krachtdadige oorlogswil. Tegen een nieuw slagveld spreken, onder andere, de immer stijgende olieprijzen, het bloedbad in Irak, de kelderende populariteit van Bush, oorlogsmoeheid bij de VS-bevolking, andere belangen bij landen als Rusland en China en zelfs bij de EU, én de vaststelling dat uit internationale enquetes blijkt dat bij de publieke opinie de VS terecht als een grotere bedreiging voor de wereldvrede wordt ervaren dan de theocraten in Teheran.

Rice liegt door te stellen dat de diplomatie het uiteindelijk wel zal halen. De oorlog nucleaire ligt toch al vast. Tegelijkertijd beklemtoonde ze echter dat voor de Verenigde Staten verder alle opties op tafel liggen. De Amerikaanse president George W. Bush heeft onlangs ook een kernoorlog niet uitgesloten. De Amerikaanse olieprijs steeg tijdens de vroege handel nog maar eens en noteerde opnieuw boven de grens van 72 dollar.

Het “recht op zelfverdediging” vereist niet noodzakelijkerwijs een resolutie van de Verenigde Naties, zei Rice. Er zijn landen die overleggen welke financiële en politieke stappen in een dergelijke “coalitie van bereidwilligen” kunnen genomen worden. De situatie in Iran is evenwel anders dan destijds in Irak. De Verenigde Staten beogen daarom in het geval Iran ook een andere koers, zei Rice voorts. In de nucleaire strijd draait het erom de internationale gemeenschap te mobiliseren en achter de opvatting te verenigen dat Iran geen kernwapens mag bezitten.

Egypte en Frankrijk waarschuwden voor een escalatie van het conflict. De presidenten Hosni Moebarak en Jacques Chirac spraken zich woensdag in Kaïro nadrukkelijk uit voor een diplomatieke oplossing. De inzet van wapengeweld kan ernstige gevolgen voor de situatie in het Midden-Oosten hebben, benadrukte Moebarak.

Tijdens het internationaal Iran-overleg in Moskou claimden de Verenigde Staten van Rusland de stopzetting van Russische wapenleveringen aan Teheran. Ook de bouw van de kerncentrale in Bushehr door Russische specialisten moet beëindigd worden. “Geen enkel land mag Iran nog wapens verkopen”, citeerde het persagentschap Interfax donderdag de Amerikaanse viceminister van Buitenlandse Zaken Nicholas Burns. “Geen enkel land kan het zich nu nog permitteren Iran hulp te bieden in de kernindustrie, en daar is de kerncentrale van Bushehr bij inbegrepen”, zei Burns nog.

Rusland verwierp beide claims. De Amerikanen weten heel goed dat de kerntechniek in Bushehr niet tot de ontwikkeling van kernwapens kan leiden, zei een woordvoerder van Buitenlandse Zaken. De Russische stafchef Joeri Baloejevski verklaarde dat de geplande verkoop van luchtafweersystemen aan Iran niet in strijd is met de internationale verplichtingen van Rusland.

Afgevaardigden van de vijf VN-vetolanden en Duitsland hadden sinds dinsdag in Moskou vergaderd en een oplossing voor de atoomstrijd gezocht. Maar er werden geen beslissingen genomen, enkel stellingen toegelicht, zei een woordvoerder van de Britse ambassade. Een Iraanse delegatie heeft volgens televisieberichten uit Teheran donderdag een kort bezoek aan Moskou afgerond. De Iranezen hadden woensdagavond met vertegenwoordigers van Rusland en de EU-trojka Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië gesproken.