Als de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties Iran sancties oplegt naar aanleiding van het conflict over het nucleaire programma van de islamitische republiek, zullen de olieprijzen de pan uit rijzen.

Daarmee heeft de Iraanse minister van Economische Zaken Davoud Danesh Jafari zondag gedreigd. Iran is de op drie na grootste olieproducent ter wereld en dreigde al eerder in het conflict de oliekraan dicht te draaien.

Iran zal volgens parlementsvoorzitter Gholam Ali Hadad-Adel ook geen inspecteurs van het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) meer toelaten als de Veiligheidsraad wordt ingeschakeld. De atoomwaakhond van de VN ziet er namens de internationale gemeenschap op toe dat Iran zijn nucleaire faciliteiten niet gebruikt om in het geheim kernwapens te ontwikkelen.

Met name de Verenigde Staten denken dat dit wel het geval is en vinden al geruime tijd dat de Veiligheidsraad zich over de kwestie moet buigen. De drie Westeuropese ’grootmachten’ Duitsland, Groot-Brittannië en Frankrijk sloten zich vorige week aan bij het Amerikaanse standpunt.

Berlijn, Londen en Parijs hebben lange tijd geprobeerd Iran er door middel van diplomatie toe te bewegen zijn eigen nucleaire programma op te geven. In ruil daarvoor kon Teheran technologie krijgen waarmee het wel kernenergie kan opwekken, maar geen atoomwapens kan maken.

Dat overleg is volgens de Europeanen echter op een dood punt beland. Tot die conclusie kwamen de onderhandelaars nadat Iran zijn onderzoeksprogramma naar de verrijking van uranium had hervat. Verrijkt uranium kan als brandstof in kerncentrales worden gebruikt, maar ook om een atoombom te maken.

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Manouchehr Mottaki zei zondag dat de Europese Unie overdreven heeft gereageerd op de hervatting van het Iraanse nucleaire programma. Hij benadrukte dat zijn land alleen het onderzoek heeft hervat en nog geen uranium verrijkt. Hij riep de Europeanen op geduld te hebben en ruimte te laten voor verdere onderhandelingen.

De ultraconservatieve president Mahmoud Ahmadinejad, wiens onbuigzaamheid als een van de hoofdoorzaken van de huidige impasse wordt gezien, zei zaterdag al niet bang te zijn voor de Veiligheidsraad. Inmenging van het machtigste VN-orgaan zal volgens hem niets oplossen. De raad mag volgens Ahmadinejad geen instrument zijn voor de machtigste landen om anderen hun wil op te leggen.

Ahmadinejad zei dat het een „onvervreemdbaar recht” is van Iran om nucleaire technologie te bezitten, omdat die slechts zal worden aangewend om energie op te wekken. Hij benadrukte dat Iran niet geïnteresseerd is in kernwapens. „Wij hebben bij herhaling gezegd dat we geen kernwapens nodig hebben. We zijn een beschaafd land”, aldus de president.

Hoge diplomaten van de vijf permanente leden van de VN-Veiligheidsraad en Duitsland overleggen maandag over de plannen van Iran om zijn omstreden nucleaire activiteiten weer op te starten. De bijeenkomst in Londen vindt plaats achter gesloten deuren.

Naar verwachting proberen de vertegenwoordigers van Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland, China, Rusland en de Verenigde Staten een datum te plannen voor een spoedbijeenkomst van het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA). Deze vergadering van de atoomwaakhond van de Verenigde Naties kan de kwestie doorverwijzen naar de Veiligheidsraad. Dat zou Iran vervolgens sancties kunnen opleggen.

De drie Europese schijngrootmachten hebben lang geprobeerd om Iran via diplomatieke weg te bewegen het nucleaire programma op te geven. Zij zijn net als de VS bang dat Iran dat programma gebruikt om een atoomwapen te ontwikkelen. Berlijn, Londen en Parijs kwamen vorige week echter tot de conclusie dat onderhandelingen op een dood punt zijn beland. Volgens hen mag in het Midden-Oosten enkel Israël kernwapens hebben.