De Amerikaanse militaire steun aan 35 landen wordt onmiddellijk bevroren, omdat zij weigeren de VS terwille te zijn in hun campagne tegen het Internationaal Strafhof. Tot de gestrafte landen behoren Colombia en zes landen in Oost-Europa: Bulgarije, Slovenië, Slowakije, Estland, Letland en Litouwen. Nog eens vijftien landen, die op het moment niets ontvangen, komen eveneens op de zwarte lijst.
De maatregel is een uitvloeisel van een vorig jaar door de VS aangenomen wet, die bepaalt dat alle bij het strafhof aangesloten landen per 1 juli 2003 alle Amerikaanse militaire hulp verliezen. Een uitzondering wordt gemaakt voor de NAVO-lidstaten, negen andere ‘belangrijke bondgenoten’, zoals Australië en Egypte, en alle landen die met de VS een zogeheten Artikel 98-overeenkomst hebben gesloten. Zo’n verdrag bevat de belofte nooit Amerikanen uit te leveren aan het Internationaal Strafhof in Den Haag.
De sancties zullen zich niet meteen in hun volle omvang doen gevoelen. Een groot deel van het voor dit begrotingsjaar toegezegde geld is al uitgegeven. Volgens Richard Boucher van het ministerie van Buitenlandse Zaken wordt 47 miljoen dollar aan hulp daadwerkelijk opgeschort.
De strafmaatregel kan volgend jaar vooral hard aankomen voor Colombia, met 98 miljoen dollar dit jaar een van de grootste ontvangers van Amerikaanse militaire hulp. Boucher zei dat bijna het hele bedrag voor Colombia al is uitgegeven. De resterende 5 miljoen dollar wordt bevroren.
Colombia was het enige land dat door Boucher expliciet werd genoemd. Welke landen verder getroffen worden, valt af te leiden uit de dinsdag bekendgemaakt lijst van 22 landen die – naast de bondgenoten – door president Bush worden gevrijwaard van straf: alleen de landen die meedoen aan het strafhof en een Artikel 98-verdrag hebben getekend.
Blijft over een groep van circa vijftig landen die het statuut van het Internationaal Strafhof hebben geratificeerd. Daarvan ontvangen er vijftien op het ogenblik geen militaire steun van de VS. In het nieuwe begrotingsjaar, dat 1 oktober begint, hoeven ook zij uiteraard nergens op te rekenen.
Op de vraag of de sancties niet schadelijk zijn voor zaken als de strijd tegen drugs en de samenwerking met Oost-Europa, zei Witte Huis-woordvoerder Ari Fleischer, van joodse origine: ‘Hieruit blijkt dat de president het beschermen van de mannen en vrouwen in onze strijdkrachten prioriteit geeft.’