Minister Verdonk (Vreemdelingenzaken en Integratie, VVD) denkt aan 24 augustus, ,,de datum dat onze grondwet tot stand kwam”, voor de nieuwe, nationale naturalisatiedag. Maar CDA-Kamerlid Mirjam Sterk, die in een motie voor zo’n dag pleitte, zegt dat ,,dat precies in de maand is dat veel mensen nog met vakantie in hun land van herkomst zijn”. En de verenigde gemeenten hebben al laten weten dat zij niks kunnen doen aan ,,het niet verschijnen bij de ceremonie” van mensen die zich laten naturaliseren.

De ,,ceremonie met allure” die de ,,bekroning van het integratieproces” moet worden: het lijkt zo’n simpel idee. Het wordt bovendien al uitgevoerd in landen als de Verenigde Staten, Australië, Canada en (sinds kort) het Verenigd Koninkrijk. Kamerlid Sterk was zelf vorig jaar bij een citizenship ceremony in Canada, waar New Canadians het volkslied zongen en een eed aflegden (I swear that I will faithfully observe the laws en fullfill my duties as a citizen). Dat leidde tot haar motie.

Maar zo eenvoudig als het daar leek, is het hier niet. Om te beginnen is er het probleem van de datum. Wanneer moet die nationale naturalisatiedag vallen? Op Prinsjesdag? 5 mei? Koninginnedag? De minister vindt, liet ze gisteren weten, dat een al bestaande feestdag ,,de ceremoniedag zou kunnen overschaduwen” en dat, ook vervelend, ,,er vanuit de bevolking bezwaar kan komen tegen het gebruik van een nationale feestdag voor een ander doel”. ,,Bovendien is er een praktisch probleem dat gemeentesecretariën op dergelijke dagen veelal gesloten zijn.”

Dan het probleem van niet meer dan ,,één ceremoniedag per jaar”, een voorstel van Verdonks eigen VVD. Bij één dag per jaar zullen sommige stadhuizen uitpuilen, terwijl de ongelukkigen die net na die dag klaar zijn met hun inburgering ,,een jaar moeten wachten op de afrondende ceremonie”. Meer dagen dus, naast de nationale dag, die de gemeenten alle naar eigen smaak, maar met cachet vorm moeten geven: ,,De ceremonie dient allure te hebben en de nieuwe staatsburger moet het ervaren als een positief welkom.” Daarbij kan het volkslied worden gezongen, maar het hoeft niet: dat is aan de gemeente. Mirjam Sterk gaat ,,het zingen van het Wilhelmus” alsnog bepleiten, ,,en ook het afleggen van een eed, trouwens”, wanneer het voorstel volgende week wordt besproken.

Blijft over het probleem van de verplichte deelname, het ,,niet-vrijblijvende model” waarvoor de minister het naturalisatiebesluit gaat aanpassen: krijgen mensen nu nog hun naturalisatie per post, straks krijgen ze niks als ze niet verschijnen op de ceremonie. Maar als iemand nou de tram mist? Naar zijn werk moet? Niet van feestjes houdt? De verenigde gemeenten, hebben ze de minister geschreven, willen wel de dagen organiseren, ,,maar niet verantwoordelijk worden gesteld voor eventuele problemen die daarbij kunnen ontstaan.”