De staats- en regeringsleiders van de 26 NAVO-lidstaten hebben maandag besloten om tegen eind dit jaar een einde te maken aan de SFOR-vredesmissie in Bosnië. De bereidheid van de EU om de operatie over te nemen, wordt “verwelkomd”.
Tien jaar na het lanceren van haar eerste militaire operatie geeft de NAVO in Bosnië de fakkel door aan een troepenmacht van de Europese Unie, met de naam EUFOR. Die zal zo’n 6.000 manschappen tellen en onder Brits commando staan. Wanneer de aflossing er precies komt, is nog niet duidelijk. België zal zeker een bijdrage leveren aan EUFOR. Premier Guy Verhofstadt noemde dat maandag “evident”. Over hoeveel manschappen het gaat, dient nog uitgeklaard.
De NAVO trekt zich niet volledig terug uit Bosnië. Vooral op vraag van de Amerikanen blijft er een hoofdkwartier van ongeveer 200 manschappen in Sarajevo, die verder zullen gaan met de jacht op oorlogsmisdadigers en zullen helpen met de hervorming van het Bosnische defensie-apparaat. De EU zal voor EUFOR ook een beroep blijven doen op de aanwezige NAVO-middelen.
De NAVO is aanwezig in Bosnië sinds het einde van de burgeroorlog aldaar, in december 1995, in uitvoering van de vredesakkoorden van Dayton. Taak van de alliantie was de vrede te bewaren tussen de voormalige strijdende partijen: Serviërs, moslims en Kroaten.
Telde de NAVO-vredesmacht gedurende het eerste jaar nog 60.000 militairen, dan is de troepenmacht nu afgekalfd tot 7.000 manschappen. Samen met de toenemende stabilisering ging SFOR zich in de loop der jaren ook bezighouden met burgerlijke taken zoals wederopbouw.
SFOR wijdde zich ook aan het opsporen en aanhouden van oorlogscriminelen. Sinds de zomer van 1997 heeft de vredesmacht 28 personen opgepakt en overgedragen aan het Joegoslavië-Tribunaal in Den Haag. De grote ‘vissen’ - Radovan Karadzic, de politieke leider van de Bosnische Serviërs tijdens de burgeroorlog, en zijn militaire chef Ratko Mladic - zijn echter nog steeds op vrije voeten. De NAVO-troepen zaten hen al enkele keren dicht op de hielen, maar Karadzic en Mladic konden steeds ontkomen.