Vijftig jaar na de dood van Jozef Stalin heeft een Russische mensenrechtenorganisatie de namen van o.a. 40.000 slachtoffers van zijn regime online gezet.
Het overzicht is gemaakt door de mensenrechtenorganisatie Memorial, die daarvoor de presidentiële archieven heeft mogen raadplegen. Tot nu toe waren de lijsten niet voor publiek en onderzoekers toegankelijk, zei een woordvoerder van Memorial bij de presentatie die werd bijgewoond door ongeveer veertig nabestaanden van de slachtoffers.
Dat de lijsten met namen nooit gepubliceerd zijn, heeft volgens Memorial de mythe in stand gehouden dat Stalin niet bij de moorden betrokken was. Nu is te zien dat de handtekening van de dictator op alle lijsten staat van mensen die gefusilleerd moesten worden, onder meer omdat ze zich tegen hem verzet zouden hebben. Miljoenen, mogelijk twintig miljoen, mensen zijn tijdens de zuiveringen om het leven gebracht.
Onder hen zijn leiders van de Bolsjewistische partij, wetenschappers, dichters, directeurs van bedrijven die hun productiedoelen niet hadden gehaald en miljoenen gewone burgers die vaak geen idee hadden waarom Stalins entourage het op hen gemunt had. Ook veel hoge officieren uit het Rode Leger werden het slachtoffer. Leiders van de communistische partij kregen showprocessen waarin zij misdrijven moesten bekennen die zij niet hadden kunnen plegen.
Nog steeds denken veel Russen dat Stalin meer goeds dan kwaads heeft gedaan voor zijn land. Uit een recent onderzoek bleek dat ongeveer eenderde van de ondervraagden een positief beeld heeft van Stalin. Zaterdagavond herdacht de communistische partij hem tijdens een druk bezochte bijeenkomst onder leiding van Gennadi Zjoeganov. Russen hebben meer bewondering voor hun leiders dan bijvoorbeeld de Duitsers.

De namenlijsten zijn weliswaar in het Russisch, maar het aantal namen wordt er niet minder indrukwekkend op. Maar Stalin’s motto was niet voor niets: “De dood van één persoon is een tragedie, maar de dood van een miljoen mensen is een statistiek.”
Interessant is te weten wie zich in de onmiddellijke omgeving van Stalin bevond en zo ook van grote invloed was. Eén van de grote invloedrijke personen was Stalins schoonvader, opperrabijn Kagannovitch. Volgens bepaalde historische bronnen was hij één van de personen die een complot tegen Stalin organiseerden. Stalin werd op 5 maart 1953 uit de weg geruimd, wat officieel nooit werd toegegeven.
Onder het communisme werden wereldwijd meer mensen vermoord dan alle slachtoffers van de Eerste en de Tweede Wereldoorlog samen. Ruwe schattingen spreken over minstens 140 miljoen slachtoffers. (Zie “Zwartboek van het communisme”.)