Ongeveer iedereen kent dezer dagen Halloween. Carnavaleske toestanden met griezels, heksen en uitgeholde pompoenen. Maar waar komt het vandaan? Wat heeft het met ons te maken en moeten wij het vieren?

Halloween zelf is het Winterfeest bij de Kelten en valt op de vooravond (zoals steeds bij Heidense feesten) van het christene Allerheiligen (1 november). Halloween betekend dan ook “all hallow’s eve” (aller heiligen avond). In de volksmond kreeg het de korte en gemakkelijkere afgeleide Halloween. De gekerstende naam op zich heeft dus geen banden met onze streken. De gebruiken en tradities echter wel.

Dit is een verwijzing naar het artikel

Halloween is dus het Winterfeest (maar ook Dodenfeest), de afsluiter van de Zomertijd. De oogsten, en eventueel ook al het vee, waren binnen, dus kon men zich op de barre Wintertijd beginnen voorbereiden. Als de Winter komt, dan komen ook de doden. Men geloofde dat tijdens de donkere maanden van het jaar de gestorvenen makkelijker hun weg terug naar de mensenwereld vonden, Midgaard. Geesten ontbreken vervolgens niet op het Winterfeest ofte Halloween. Niet bij de Kelten, ook niet bij de Germanen. Zoals bij de meeste oude volkeren in de rest van de wereld vond er een voorouderverering plaats. Deze geesten waren geen onwelgekomen gasten. Ze brachten voorspoed met zich mee en verzekerden dat de vruchtbaarheid rondom ons niet teloor ging.

In hun eer werden optochten georganiseerd. In die optochten droegen de feestvierders vruchten, knollen, bieten of rapen met zich mee. Deze werden uitgehold en binnenin voorzien van een kaarsje, de geest van een afgestorvene symboliserend.

Ook dit Winterfeest werd gekerstend, bij gebrek aan de macht het te verbieden. De oorsprong van Allerheiligen. De welgekomen geesten werden door de kerk als demonen afgeschilderd. Toen de kerstening een geruime tijd was ingeburgerd ging men trachten de geesten of demonen te verjagen door schrikwekkende kledij aan te trekken of maskers te dragen.

Naar het schijnt zou de hedendaagse bedeltocht der kinderen naar snoepgoed een verre afgeleide zijn van het oorspronkelijke sprokkelen van hout om dan met z’ n allen die avond het grootse vuur aan te steken.

Het gekende Halloween is een Keltisch feest (Samhain). Waar de Kelten gaan nemen ze hun tradities mee. Toen indertijd (halverwege de 19de eeuw) de Ieren, door een grote hongersnood, massaal naar het beloofde land Amerika emigreerden namen ze ook traditiegetrouw hun Winterfeest mee. Halloween kende succes, onder andere door het zich verkleden, en het werd één van de belangrijkste feesten in Amerika. Men vierde een Keltisch feest, maar met de middelen die ze in Amerika voorhanden hadden. Anders dan in de Germaanse en Keltische landen, had men in Amerika pompoenen die ideaal bleken te zijn om uit te hollen en zo de traditie voort te zetten. Zoals in vele feesten gaat de betekenis verloren maar blijft men ze toch vieren, vooral voor het vermaak der kinderen.

In het Avondland verdwenen de zowat de Winterfeesten, totdat het weer uit Amerika werd geïmporteerd. Niet om de traditie nieuw leven in te blazen, maar om commerciële doeleinden. Iets wat we niet kunnen goedkeuren. We mogen juichen dat er meer aandacht wordt besteedt aan tradities, maar dan wel om de juiste redenen. Commercie mag hier deel uitmaken, maar mag het hoofddoel niet zijn. Halloween vult dezer dagen het commerciële gat tussen de Zomerpiek en kerstmis. Daarom, indien u het Winterfeest wilt vieren, doe het dan met uitleg en betekenis en maak anderen bewust wat het verschil met het commerciële Halloween is.