De zelfmoordcijfers voor ons land zien er niet fraai uit: tweeduizend slachtoffers per jaar, aanzienlijk meer dan het aantal verkeersdoden.
Hulp is onder meer beschikbaar op het internet, maar niet altijd het soort dat je zou verwachten. Tik in een zoekmachine het woord ‘zelfmoord’ of ’suicide’ in, en je vindt niet alleen online therapie, informatie over antidepressiva en sites die aan zelfmoordpreventie doen, maar ook een handvol pagina’s waar mensen met zelfmoordgedachten elkaar consulteren over de beste manier om er een eind aan te maken.
De grootste zelfmoordsite heet Alt.suicide.holiday, of ASH, en combineert een nieuwsgroep, chatrooms en een lijst zelfmoordhandleidingen die alle verschillende methodes uitleggen, van een overdosis aspirine tot rattenvergif. Op lugubere wijze wordt van naaldje tot draadje uitgelegd hoe je jezelf het efficiëntst ophangt, doodschiet of vergast of hoe je, pakweg, de bliksem aantrekt. Een online lijst met dodelijke stoffen die van nature in voedsel kunnen voorkomen, op de site van het Amerikaanse Federale Voedselagentschap, wordt als ‘hoogst behulpzaam’ aangeprezen.

De Amerikaanse zelfmoordsite bestaat al meer dan tien jaar en tot voor kort werden slechts drie gevallen van zelfmoord ermee in verband gebracht. Maar toen het internetmagazine Wired News op onderzoek trok, vond het al snel nog zeven gevallen waarin de nabestaanden bevestigden dat de slachtoffers op de ASH-site te rade waren geweest.
Daarnaast bestempelt ASH zelf nog eens veertien gevallen als ’succesverhalen’, die echter niet konden worden geverifiëerd wegens de schuilnamen die de vermeende zelfmoordenaars op de site gebruikten. Van één slachtoffer is ook bewezen dat ze instructies voor zelfvergiftiging met koolmonoxide van de site downloadde.
De ‘hulpvaardigheid’ van de site gaat nog verder: zo vind je er ook advies over het regelen van je begrafenis, het schrijven van afscheidsbrieven en een ‘lijdenmeter’ die de pijnlijkheidsgraad en dodelijkheid van verschillende zelfmoordmethodes berekent.

ASH vindt wat het doet geenszins immoreel, maar zelfs nobel. Net zoals abortus- en euthanasiedokter dat ook van zichzelf vinden. Het noemt zijn site “een plek waar mensen in alle openheid kunnen praten over zelfmoord, een onderwerp waar in onze cultuur een zwaar taboe op rust”. Buitenstaanders met kritiek krijgen de wind van voren: ze worden “trollen” of “shiny happies” (positivo’s) genoemd, vijandig onthaald en bespot. Een vader die aanklaagde dat zijn zoon zelfmoord had gepleegd na het bezoeken van een ASH-nieuwsgroep, kon ook op weinig medelijden rekenen.
Experts noemen dergelijke sites ronduit onverantwoord. Volgens professionele hulpverstrekkers komt het neer op hopelozen die te rade gaan bij een psychiater die zelf depressief is.
Enkele lugubere getuigenissen illustreren de tragische gevolgen als wanhopigen bij wanhopigen te rade gaan. De dertigjarige Amerikaan Kimball James pleegde zelfmoord door koolmonoxidevergiftiging, dank zij instructies van ASH, vertelt zijn moeder Betty Jean. “Op 31 maart 2001 reed hij naar een kampeerterrein bij een rivier in Colorado, stak twee campingbarbecues aan in de auto en draaide de ramen dicht. Vier dagen later vond de politie zijn lichaam.”
Na Kimballs dood printte zijn moeder zijn internet-correspondentie uit en vond gesprekken op een nieuwsgroep over hoe hij zelfmoord wou plegen. “Ik wilde weten wat hij dacht en zei en deed in de maanden voor zijn dood. Hij was zichzelf niet na de breuk met zijn vriendin. Ik denk dat hij er wel bovenop was gekomen als hij therapie had gezocht. Maar bij ASH werd hij aangemoedigd, kreeg hij alleen maar te horen dat het best oké was dat hij zelfmoord pleegde. Had hij die site niet bezocht, dan zou mijn zoon vandaag wellicht nog leven.”

Een ander voorbeeld is dat van de depressieve 42-jarige Nederlander Thomas van der Meijden, die zich in januari 2001 samen met een Amerikaanse vrouw die hij via ASH had leren kennen, van het leven beroofde. Toen hij zijn familie vertelde dat hij naar Amerika zou vliegen om er een vrouw te onmoeten, dacht men dat hij aan de beterhand wasn, maar de waarheid was dat hij een lotgenote gevonden had die mee met hem uit het leven wilde stappen. Enkele maanden later schoten de twee zich in een hotel elk een kogel door het hoofd.

Eén zelfmoordenaar, een Engelse student, ging wel erg ver in de internetcommunicatie over zijn wanhoopsdaad. Alvorens zichzelf op te hangen, creëerde hij een website met afscheidsbrieven aan zijn vrienden en familie. De site, waarvan men het adres op een briefje naast zijn lichaam vond, opende met de boodschap: “Hallo, welkom op de homepage van mijn dood.”