Minister van Begroting Freya Van den Bossche heeft in de bevoegde kamercommissie bevestigd dat het departement Defensie oneigenlijk en onwettelijk gebruik heeft gemaakt van thesaurierekeningen. Zo creërde Defensie tussen 2004 en nu een budgettaire put van ongeveer 200 miljoen euro.
Alle partijen in de commissie haalden zwaar uit naar bevoegd PS-minister André Flahaut. Ze beloofden het hier niet bij te laten. Vorige week raakte bekend dat de minister van Begroting heeft beslist om Defensie onder curatele te zetten, wat betekent dat alle uitgaven nu eerst via Begroting moeten verlopen. Ze deed dat nadat aan het licht kwam dat Defensie sinds 2004 al oneigenlijk gebruik maakt van thesaurierekeningen om personeelskosten te betalen. Het gaat om rekeningen die de departementen mogen gebruiken om voorschotten te krijgen. Die bedragen moeten nadien echter worden teruggestort.
In de kamercommissie Financiën en Begroting verklaarde Van den Bossche dat het gaat om onwettelijk en oneigenlijk gebruik van die thesaurierekeningen. De Inspectie van Financiën onderzoekt momenteel hoe dit is kunnen gebeuren, wie ervoor verantwoordelijk is en wie er allemaal van af wist. Tegen eind deze week verwacht de sp.a-minister een eerste schriftelijk verslag over de omvang van het onrechtmatig gebruik.
Van den Bossche zei dat het nu het moment niet is om de kop in het zand te steken. Volgens de Vlaamse socialiste spelen in het dossier in elk geval “een aantal verantwoordelijkheden, ook op poltiek niveau”.
Ook al wou ze niet gezegd hebben dat minister van Financiën Didier Reynders het misbruik had moeten zien, wees ze erop dat hij de finale controlebevoegdheid heeft over het gebruik van de thesaurierekeningen. “Dat is wat het Rekenhof zegt”, klonk het. Volgens Van den Bossche heeft Reynders nagelaten een interne controleprocedure in te voeren bij de Thesaurie.
Volgens de CD&V-kamerleden Carl Devlies en Hendrik Bogaert ligt het ankerprincipe - dat de departementen budgettaire beperkingen oplegt - mee aan de basis van het misbruik. Van den Bossche ontkende echter. “Het systeem verplicht niemand om een thesaurierekening te plunderen op onwettige wijze”, poneerde ze. De minister gaf ook nog mee dat André Flahaut nooit enige opmerking heeft gemaakt over een krappe budgettaire situatie op zijn departement. Alle partijen reageerden verontwaardigd op de praktijken bij Defensie.
“U geeft André Flahaut een attest van bestuursonbekwaamheid”, stelde Hendrik Bogaert, die zich afvroeg wat Defensie dan met het geld heeft gedaan dat het uitspaarde door bepaalde personeelskosten te verhalen op de Thesaurie. De CD&V’er gaf ook Reynders ervan langs. “Eerst is er de rekenfout van 883 miljoen. Nu komt 210 miljoen uit de kast gevallen bij Financiën”.
CdH-fractieleider Melchior Wathelet had het over zeer ernstige feiten. Hij zei niet te begrijpen dat dergelijke praktijken jaren kunnen bestaan. “Dit begint serieus op een systeem te lijken”, begon Jean-Marc Nollet (Ecolo) dan weer. Hij wil dat de Kamer het hier niet bij laat en verder de zaak uitspit. De Ecolo’er is van plan het dossier woensdag ter sprake te brengen op de conferentie van de voorzitters.
Volgens Hagen Goyvaerts (Vlaams Belang) moet premier Guy Verhofstadt eindelijk zijn tanden laten zien en Flahaut de laan uitsturen. Luc Van Biesen (Open Vld), voorzitter van de subcommissie Rekenhof, voerde zelf een onderzoek naar de praktijken en stelde vast dat het in totaal om 210 miljoen euro gaat en dat de voorschotten gebruikt werden voor de betaling van personeelskosten. De liberaal wil dat het gebruik van order- en thesaurierekeningen in de toekomst zo veel mogelijk aan banden wordt gelegd.
In afwachting daarvan moeten er duidelijk richtlijnen komen over het gebruik ervan. “Dat dit kon gebeuren, is iets waarvan wij allemaal achterovervallen. Een minister die enkele maanden geleden na een ministerraad met een grote glimlach op de televisie zei dat hij een van de enige ministers was die nooit extra middelen nodig heeft gehad voor zijn begroting, dat hij de man was die het allemaal kon regelen binnen zijn eigen begroting, had intussen gedurende jaren een systeem om op een andere manier sociale bijdragen te betalen”, dixit Van Biesen. Volgens minister Van den Bossche kan het gat dat Defensie in de begroting sloeg, niet meer worden rechtgezet.