De Europese Unie komt volgende week met een rapport waarin Turkije ervan wordt beschuldigd te dralen met de door Brussel geëiste sociaal-economische en democratische hervormingen. In het rapport, waarvan een kopie is ingezien door persbureau Associated Press, staat dat de onderhandelingen met Turkije over toetreding tot de EU op een laag pitje zullen worden gezet als de mensenrechtensituatie in het land niet snel verbetert en de invloed van het leger op de politiek niet wordt teruggebracht. Ook moet Ankara vaart maken met het erkennen van (Grieks-)Cyprus en de betrekkingen met dat land normaliseren.

Het EU-rapport wordt volgende week woensdag aangeboden aan de Turkse regering. Donderdag heeft de EU een bijeenkomst met de ministers van buitenlandse zaken van Cyprus en Turkije afgezegd. Het beraad stond voor zondag en maandag gepland in de Finse hoofdstad Helsinki en had tot doel de moeizame onderhandelingen met Turkije over toetreding tot de EU vlot te trekken. “Wij waren niet in staat iedereen rond dezelfde tafel te krijgen”, zei Mikko Norros, woordvoerder van de Finse regering, die dit halfjaar het roulerend voorzitterschap van de EU bekleedt.

Volgens de Europese Commissie is het aanvankelijk redelijke tempo van de hervormingen in Turkije gedaald en dreigen belangrijke voorwaarden voor de Turkse toetreding tot de EU niet te worden vervuld. Turkije weigert ondanks aan Brussel gedane toezeggingen de douane-unie met de tien vorig jaar toegetreden nieuwe EU-lidstaten uit te breiden. Daardoor worden Grieks-Cypriotische schepen en vliegtuigen niet toegelaten tot Turkse havens en vliegvelden. Ook is het tempo waarmee het Turkse recht in overeenstemming wordt gebracht met het Europees recht, vooral op het gebied van de mensenrechten, te laag.

De Turkse minister van buitenlandse zaken Abdullah Gül zei vrijdag dat Turkije een artikel uit het Turkse wetboek van strafrecht zal schrappen dat betrekking heeft op het beledigen van de Turkse identiteit. Het omstreden artikel is de afgelopen jaren herhaaldelijk gebruikt om journalisten, schrijvers en academici aan te pakken die de regering onwelgevallige meningen hadden over bijvoorbeeld de Koerdische onafhankelijkheidsstrijd of de massamoord op Armeniërs rond de Eerste Wereldoorlog.
De onderhandelingen over de toetreding van Turkije tot de EU zijn in oktober vorig jaar begonnen en hebben een open einde. De verwachting is dat de gesprekken enkele jaren zullen duren en dat Turkije op zijn vroegst over vijftien jaar lid zal worden. Verscheidene landen verzetten zich tegen de toetreding van het islamitische Turkije, dat in een klap het grootste EU-lid zou zijn.