Door Prof. Mr. Olaf van Boetzelaer

Niet enkel het behoud, maar ook de verdere ontwikkeling van onze beschaving in al zijn facetten dient ons aller zorg te zijn, niet in de laatste plaats van onze autoriteiten.

Beschaving, civilisatie, wat verstaan wij daaronder? Uiteraard al hetgeen wij “maken” . Maar ook wat wij “doen”: onze omgang met elkaar, met de natuur inclusief de flora en de fauna, kortom onze “way of life”. Onze civilisatie, omvattend onze activiteit, behoort gemeten te worden aan de juiste criteria, niet enkel van functionaliteit, maar ook van ethiek en esthetiek.

Dat impliceert bijvoorbeeld dat behuizingen niet enkel functioneel behoren te zijn maar qua esthetiek ook dienen te getuigen van respect voor de bewoners en zich zoveel mogelijk harmonisch tot hun omgeving dienen te verhouden. Dat impliceert eveneens dat de cultuurhistorische verworvenheden dus ook de monumenten niet mogen verkommeren. Dat vergt uiteraard eveneens een respectvolle omgang met de natuur inclusief de dierenwereld. Dieren, voor zover van ons afhankelijk, moeten wij in staat stellen hun dierzijn krachtens hun natuur te beleven.Dat verdraagt zich dus niet met de omstandigheden waaronder dieren in de bio-industrie veelal moeten leven. Geen levend wezen mag enkel bezien worden uit het oogpunt van winstmaximalisatie. Dat is een kwestie van innerlijke beschaving.Deze visie heeft ook consequenties voor onze kijk op werk. Het werk dient mede in functie te staan van de ontplooiing van de werker zelf; maar ook de arbeid die deze verricht moet gemeten worden aan criteria van maatschappelijk meerwaarde, aan sociaal en of cultureel rendement en als zodanig gehonoreerd.

Met andere woorden: het menselijk handelen dient afgestemd te worden op de criteria van een hoge beschaving, dient “geciviliseerd” te zijn en tevens bij te dragen tot de opbouw van die beschaving.

Vandaar dan ook dat crimineel alsmede terroristisch gedrag dienovereenkomstig “gehonoreerd” moet worden. Een snoeiharde aanpak van de criminaliteit inclusief zware sancties uit oogpunt van vergelding en generale preventie, is een noodzakelijk element, een “conditio sine qua non” voor de verdediging van een geciviliseerde maatschappij.Dat geldt mutatis mutandis eveneens m.b.t. het tegengaan van hufterigheid in de omgang en overlast. “Gentle-man-like” gedrag moet bevorderd worden, moet eigenlijk als de sociale norm gezien worden: op het werk, tijdens de recreatie, in de klas, op straat, ja ook in de “groentijd” dus de introductieperiode voor bepaalde studentenverenigingen. Hier geldt ook dat jong geleerd, oud gedaan is. Overigens: juist uit verantwoordelijkheidsgevoel t.a.v. onze beschaving dienen we de eventueel criminaliteit en a-sociaal gedrag bevorderende onderliggende sociale en economische omstandigheden krachtig aan te pakken. Dat opvoeding en onderwijs hier mede cruciaal zijn behoeft nauwlijks betoog.

Een maatschappij die geciviliseerd wil zijn dient zich de maatschappelijke verheffing van alle “klassen” ten doel te stellen. Het beleid c.q. het ontbreken ervan door Nederlandse kabinetten vanaf de zestiger jaren- in combinatie met het zwijgen daarover van het parlement – dat leidde tot de massale instroom van grote groepen niet – westerse allochtonen die voor een belangrijk deel materieël verpauperden en geestelijk ontworteld raakten is dan ook een moedwillige verkrachting van het beginsel: “regeren is vooruitzien”. Bij het gedogen van deze ontwikkeling streden zowel oogkleppen als lafheid, beide resultanten van de cultuur van de z.g. politieke correctheid, om voorrang. Des te meer respect verdienen overigens de nieuwkomers die het wel gebolwerkt hebben!

Vele nieuwkomers zijn Islamiet. Innerlijke beschaving vergt dat we elkaars diverse levens- en geloofsovertuigingen behoren te respecteren. Mensen die de Islam in het openbaar een “achterlijke godsdienst” noemen zijn kwetsend en brengen de maatschappelijke vrede schade toe. Iets anders is de constatering dat Islamitische landen zich veelal in het achterste mondiale peleton bevinden qua sociaal – economische ontwikkeling en wetenschappelijk niveau. Attitudes tengevolge van een bepaalde interpretatie van de Islam zijn wellicht mede debet aan deze onderontwikkeling. De achterstelling van vrouwen en hun uitsluiting uit het economisch leven zou een factor kunnen zijn. De buitengewoon geringe vertaling van wetenschappelijke werken in het Arabisch werkt onderontwikkeling daarenboven rechtstreeks in de hand.

Er moet voor gewaakt worden dat via immigratie de mentale oorzaken van de onderontwikkeling hier wortel schieten. En helemaal kan niet worden getolereerd dat zeden en gewoonten die haaks staan op onze geëmancipeerde rechtsstaat binnen bepaalde sub-culturen met dwang worden gehandhaafd. A fortiori geldt dat de georganiseerde criminaliteit die hier te lande wortel schiet met behulp van allochtone “vijfde colonnes” – bijv. de Turkse, Russische, Nigeriaanse etc. maffia – keihard bestreden dient te worden. Evenals de misdaad van authentiek – Nederlandse teelt overigens.

Maar het belang van onze beschaving verdient een inzet op vele andere terreinen. Fysieke veiligheid en vrijheid zijn randvoorwaarden voor het voortbestaan van onze civilisatie. Derhalve geldt de bereidheid tot verdediging en uitschakeling niet enkel de binnenlandse dreiging c.q. criminaliteit en terrorisme, maar ook eventuele externe dreigingen. Via ons Navo – bondgenootschap die mede de band met V.S. verzekert, is onze collectieve veiligheid geregeld. Maar het is goed dat daarnevens de Europese Unie werkt aan een eigen interventiemacht. In dit verband zou ook de gedachte aan de vorming van een Benelux – leger niet direct verworpen moeten worden. Immers als we het hebben over onze civilisatie gaan de gedachten toch ook uit aan wat ons bindt binnen de historische Nederlanden, die herhaaldelijk hun kans misten tot hereniging, via het verloop van de Tachtigjarige oorlog en door de scheiding tussen Noord en Zuid in 1830. Met geen buitenland bindt Nederland zoveel als met Vlaanderen. Daarom is het een kwestie van nog enig gewicht in de Europese schaal te kunnen leggen dat de Benelux op zoveel mogelijk terreinen intern de cohesie bevordert, ook als dat tot staatkundige consequenties zou leiden. Speciale diplomatie is geboden om de Franstalige inwoners van de historische Nederlanden hiervan te overtuigen.

De draad weer opvattend en tevens afrondend van de verdediging van onze civilisatie tegen fysieke dreiging geldt dat hierbij niet enkel gedacht moet worden aan menselijk toedoen maar ook aan eventuele natuurcatastrophes. Hierbij gaat de gedachte primair uit naar de waterdreiging die een rampzalige potentie van ongekende omvang in zich bergt. De dreiging van milieucatastrophes in het algemeen – en mondiaal bezien – verdient onze grote aandacht.

Maar uiteraard moet de bekommernis met onze civilisatie niet enkel defensief gericht zijn. Onderwijs – we noemden het al als belangrijk element om behoorlijk gedrag te bevorderen, het tegendeel van het “pesten” – moet inleiden in onze beschaving, “Bildung” verschaffen. Maar niet alleen dat. Het is van belang om de kenniswerkers van morgen te vormen die ons qua technologisch en exact kunnen en kennen zullen opstoten in de vaart der volkeren. Overigens: onze extra zorg voor de probleem – of achterstandsleerlingen is terecht. Maar we moeten ook sterkere aandacht besteden aan de bovenmatig begaafde leerlingen en studenten. Het zijn altijd de getalenteerde en gemotiveerde individuen die een beschaving via “quantum – leaps” vooruit helpen. Dat is temeer nodig om economich het te kunnen bolwerken in een wereld waar nieuwe economische en technologische machten – denk aan China en India – steeds competitiever worden.

Onze civilisatie moet tevens een antwoord vinden op de dramatische daling van het aantal geboorten, die zich het sterkst manifesteert bij de jonge hoger opgeleide vrouwen. Dit is inderdaad een kwestie van leven of dood voor Nederland en België, ja voor Europa en vereist een prioritaire aanpak middels een scala maatregelen van flankerend beleid. Een generatie hoort voor vervanging te zorgen, op straffe van de geleidelijke verdwijning van een cultuur.

Ten slotte: onze complexe maatschappij vereist een openbaar bstuur dat transparant is qua bevoegdheden, maatschappelijk voldoende draagvlak heeft en integer en slagvaardig is. Dat betekent dat problemen niet gefragmenteerd vanuit een verkokerde visie, maar in hun integraliteit worden benaderd. Verantwoordelijkheden qua besluitvorming behoren duidelijk afgebakend te zijn en politiek verantwoordelijken met duidelijke executieve bevoegdheden moeten in een aantal gevallen rechtstreeks door de burgers worden gekozen. Ik denk aan de burgemeesters, maar ook aan de Minister – President bijvoorbeeld. Onze civilisatie kan slechts floreren onder politieke leiders met een rechtstreeks kiezersmandaat en die weten dat ze afgerekend zullen worden op hun probleemoplossend vermogen. Hopelijk zullen deze nieuwe politici ook nog over zoveel “staatszin” beschikken dat ze beseffen dat bepaalde vitale gemeenschapsvoorzieningen zoals het openbaar vervoer en de nutsvoorzieningen in de openbare – en niet de “geprivatiseerde” – hand thuishoren.

Prof. Mr. Olaf van Boetzelaer
Voorzitter van de Civilistische Liga,
een think tank in Nederland en Vlaanderen